अवघे गाव झाले शाळा, गावाचे रस्ते झाले फळा!

Posted by Abhishek Thamke on ११:५२ म.पू. with No comments

प्राथमिक शिक्षणाचा अधिकार (आरटीई) अमलात आणून सरकारने शिक्षणाचा प्रवाह खेडोपाडी पोहोचविला. परंतु, एका छोट्याशा आदिवासी वस्तीत येथील उपक्रमशील शिक्षक विठ्ठल राठोड यांनी आपल्या अभिनव उपक्रमाने विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षण चौकाचौकांवर, रस्त्यारस्त्यांवर, वीजखांबांवर, घरांच्या भिंतींवर, गावातील झाडांवर अशा अनेक ठिकाणी पोहोचविले. 


घाटंजी तालुक्‍यातील मारेगाव या शंभर टक्के आदिवासी व दारिद्य्ररेषेखालील गरीब वस्तीतील मुले "आज खेळता खेळता शिक्षण, शिकता शिकता खेळणे', अशा प्रकारच्या शिक्षणमयी वातावरणात वावरताना दिसत आहेत. सामान्यत: दूरदर्शनवरील जाहिरातींचा बालमनावर लवकरच प्रभाव पडतो. हाच मुद्दा हेरून राठोड यांनी विविध शैक्षणिक जाहिरातीच गावातील मुख्य रस्त्यांवर, चौकाचौकांत लावलेल्या आहेत. 
काना-मात्रायुक्त, स्वर चिन्हयुक्त, शब्दांचे चार्टस, सोपी वाक्‍ये, छोटेछोटे संवाद, गणितातील विविध संकल्पना, नाणी व नोटा, फळांची इंग्रजीतील नावे, प्राणी व पक्षी यांसारख्या अनेक प्रकारच्या फलकांनी गावातील सारे रस्ते, चौक भरभरून गेलेले आहेत. राठोड यांचा उत्साह बघून शाळा व्यवस्थापन समितीचे अध्यक्ष लक्ष्मण नैताम, ग्रामपंचायत सदस्य बुधाराम दडांजे, अरुण अरबट, रंजना नगराळे यांनी सहकार्य दिले. गावात लावण्यात आलेल्या शैक्षणिक फलकांचा खर्च पालकांनी स्वयंस्फूर्तीने केलेला आहे. या प्रकल्पात शिक्षिका संजीवनी मालके यांचा मोलाचा वाटा आहे. आज संपूर्ण गावच शाळा बनलेले असून, गावातील रस्ते जणुकाही फळेच बनलेले भासतात. 
सामान्यत: विद्यार्थ्यांचा जास्तीत जास्त वेळ घरी, गावात खेळण्यातच जात असतो. या उपक्रमामुळे विद्यार्थी खेळताना शिक्षण घेत आहेत व शिक्षण घेता घेता खेळतही आहेत. याआधीही विठ्ठल राठोड यांनी अनेक शैक्षणिक उपक्रम आपल्या शाळेत राबविलेले आहेत. ज्याप्रमाणे विद्यार्थी दैनिक उपस्थिती वाढविण्याकरिता मोबाईल बस या उपक्रमाची दखल सह्याद्री वाहिनीने घेतलेली होती, त्याचप्रमाणे टू डेज स्टार, उपस्थिती फलक, इंग्रजी भाषेची प्रयोगशाळा असे नानाविध उपक्रम आजही शाळेत सुरू आहेत. 
अशा उपक्रमाची दखल घेत त्यांना महात्मा फुले, राज्य पुरस्कार आणि तालुकास्तरावर उत्कृष्ट शिक्षक म्हणून गौरविण्यात आले आहे. त्यांच्या कार्यामुळे मारेगाव या शाळेला साने गुरुजी स्वच्छ शाळा पुरस्कार पालकमंत्री डॉ. नितीन राऊत यांच्या हस्ते प्राप्त झाला आहे. त्याचबरोबर हरितशाळा पुरस्कार, सप्ततारांकित शाळा पुरस्कार, उत्कृष्ट पटनोंदणीचा पुरस्कार असे अनेक पुरस्कार प्राप्त झाले आहेत. विठ्ठल राठोड यांच्या या उपक्रमाचे कौतुक गटशिक्षणाधिकारी रावसाहेब जुमनाके, विस्तार अधिकारी रामकृष्ण पार्लावार व केंद्रप्रमुख पी. एन. इंगळे यांनी केले

Reactions: